Καλλιέργεια άνθρακα: Μια πρόσθετη πηγή εισοδήματος για τους αγρότες;

Η καλλιέργεια άνθρακα (carbon farming) ή αλλιώς γεωργία δέσμευσης άνθρακα αναφέρεται στη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα ή/και στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε επίπεδο εκμετάλλευσης. Πρόκειται για ένα νέο όρο που ακούγεται όλο και πιο συχνά κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Και όπως φαίνεται θα μας απασχολήσει αρκετά τα επόμενα χρόνια μέχρι να αποσαφηνιστεί πλήρως όχι τόσο εννοιολογικά όσο επιχειρησιακά. Ως πρακτική έχει να προσφέρει ένα σημαντικό αλλά αβέβαιο δυναμικό στην προσπάθεια αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής στην Ε.Ε. Ωστόσο υπάρχουν ακόμη σημαντικά ερωτήματα που πρέπει να επιλυθούν για την εφαρμογή της σε εκτεταμένο επίπεδο και τη σύνδεσή της με στόχους, αμοιβές και αποζημιώσεις.

Προς την κατεύθυνση αυτή κινείται μια πρόσφατη μελέτη που εκπονήθηκε από το Ecologic Institute και το IEEP για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Εντοπίζει τις κυριότερες ευκαιρίες αλλά και τα εμπόδια στην εφαρμογή ενός εκτεταμένου μοντέλου καλλιέργεια άνθρακα, καθώς επίσης και προτάσεις για τους πιθανούς μηχανισμούς παρακολούθησης και χρηματοδότησης της.

Τα κυριότερα μηνύματα της μελέτης την οποία μπορείτε να βρείτε εδώ, είναι:

• Ως πρακτική διαχείρισης, η καλλιέργεια άνθρακα προσφέρει σημαντικές δυνατότητες στην Ευρώπη για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την παραγωγή πρόσθετων ωφελημάτων. Η προώθηση της ευρείας κλίμακας εφαρμογής της θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για την ΕΕ.
• Η καλλιέργεια άνθρακα θα πρέπει να αποφέρει και άλλα οφέλη (π.χ. στη βιοποικιλότητα, στην υγεία του εδάφους, στην ποιότητα του νερού κ.α.). Υπάρχει κίνδυνος η κακή εφαρμογή της καλλιέργειας άνθρακα να επηρεάσει αρνητικά άλλους κοινωνικούς στόχους.
• Η εφαρμογή της πρακτικής καλλιέργειας άνθρακα θα πρέπει να είναι μόνιμη και όχι περιστασιακή.
• Η παροχή κινήτρων για την καλλιέργεια άνθρακα μπορεί να γίνει μέσω διαφόρων μηχανισμών. Οι διαφορετικές ευκαιρίες και οι κίνδυνοι θα πρέπει να λαμβάνονται προσεκτικά υπόψη κατά την υιοθέτηση οποιουδήποτε μηχανισμού.
• Υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω ανάπτυξη μεθόδων παρακολούθησης της καλλιέργειας άνθρακα καθώς η τρέχουσα πρακτική εμπειρία δεν είναι ιδιαίτερα επαρκής.
• Με τον καθορισμό αποκλειστικών στόχων μείωσης των εκπομπών και δέσμευσης στους τομείς της γεωργίας η πολιτική της ΕΕ για το κλίμα θα μπορούσε να παράσχει σαφή κίνητρα για δράσεις καλλιέργειας άνθρακα.